کمیته ششم حقوقی و ایران: اجلاس شصت و هفتم (6)

دولت های حاضر در کمیته ششم از کمیسیون حقوق بین الملل درخواست کردند تا با دقت بسیار به مطالعه عملکرد دولت ها توجه داشته تا برای رسیدن به قواعد بین المللی عرفی به تعدیل دیدگاه های متفاوت ابرازی دولت ها در خصوص موضوعات مهم بپردازند.

آخرین موضوع مورد بررسی از موضوعات کمیسیون حقوق بین الملل در کمیته ششم حقوقی پیرامون مصونیت مقامات دولتی از صلاحیت کیفری بود.

نماینده ایران خاطر نشان کرد که مصونیت مقامات دولتی از صلاحیت کیفری برای روابط بین دولت ها از اهمیت کلیدی برخوردار است. با این حال، کمیسیون باید تصمیم گیرد که چه اعمالی جزو اعمال رسمی هستند و در کدام یک از این موارد باید اعمال مصونیت نمود. کمیسیون باید بجای توسعه تدریجی این حوزه به تدوین قواعد عرفی موجود در این زمینه بپردازد. صلاحیت کیفری مقامات دولتی در دادگاهای دیگر کشورها یکی از اصول تثبیت شده حقوق بین الملل عرفی است. با وجود ابراز قواعدی در این خصوص توسط دیوان بین المللی دادگستری دیگر لازم نیست که کمیسیون دست به وضع قواعدی در این زمینه بزند.

نماینده بریتانیا اعلام کرد که هیات متبوع وی هنوز در حال بررسی و یافتن پاسخی مناسب به چگونگی مصونیت کیفری مقامات دولت در دادگاه های دیگر کشورها است. وی در ادامه عنوان کرد در پاسخ موقت به چنین سوالی باید بین مصونیت شخصی و مصونیت موضوعی قابل به تفکیک شد. بدین توضیح که  در مصونیت موضوعی دولت عمل انجام گرفته را تصدیق کرده و آن را همچون عمل خویش می پندارد و بنا بر این هرنوع ادعایی در این گونه موارد باید در سطح بین المللی مطرح شود.   

نماینده بلژیک اظهار نمود مصونیت شخصی برای اعمال خصوصی منحصرا به تعداد معدودی از مقامات دولتی اعطا شده و به تمامی اعمال انجام گرفته توسط  آنها اعمال می شود. چنین مصونیت های در خصوص جرایم بین المللی موقتی هستند و تا زمانی اعمال می شوند که شخص یک مقام دولتی محسوب می شود. در مقابل مصونیت موضوعی حتی بعد از اتمام دوره خدمت نیز اعمال می شود و موقتی نیستند اما در این مورد نیز باید گفت چنین مصونیت هایی در قبال جرایم بین المللی قابل استناد نیستند حتی اگر به حساب دولت انجام شوند.

برای مشاهده متن خبر به اینجا نگاه کنید.

انتخابات اعضای کمیسیون حقوق بین الملل

مجمع عمومی سازمان ملل متحد دو روز پیش انتخابات مربوط به اعضای جدید کمیسیون حقوق بین الملل را انجام داد که تاریخ شروع به کار آنها اول ژانویه 2012 خواهد بود. لیست اعضای پیشین را می توانید در اینجا ملاحظه کنید و اعضای جدید را در این آدرس مشاهده نمایید. موضوعی که در این میان باز موجب تأسف جامعه حقوقی ماست، عدم مشارکت مؤثر کشورمان جهت انجام رایزنی ها در قرار گرفتن حقوقدانان ایرانی در این نهاد مهم سازمان ملل متحد می باشد. با نگاهی به لیست اعضای حاضر می توان به حضور مستمر کشورهای خاور دور و برخی کشورهای عربی اشاره داشت.  ضمن این که حقوقدانان برجسته ای چون کافلیش از سوئیس و مورفی از ایالات متحده امریکا در این دور به مدت 5 سال انتخاب شده اند.

پایان نشست شصت و سوم کمیسیون حقوق بین الملل

جلسه شصت و سوم کمیسیون حقوق بین الملل از 23 آوریل تا 3 ژوئن و از 4 جولای تا 12 آگوست در ژنو، مقر اروپایی ملل متحد برگزار گردید. از جمله دستاوردهای این نشست پذیرش قرائت دوم از طرح مواد مربوط به «مسوولیت سازمان های بین المللی» در سوم ژوئن 2011 (که پیشتر نیز بدان اشاره شد) و اخیراً نیز تصویب متن نهایی پیش نویس «اصول راهنمای مربوط به راهنمایی مربوط به رویه در خصوص اعمال حق شرط (رزرو) بر معاهدات» است. از جمله نتایج این مطالعه این است که دلایل ابرازی از سوی مقام اعمال کننده حق شرط برای بررسی اعتبار آن از اهمیت برخوردار است و دولت ها و سازمانهای بین المللی باید دلیل تعدیل یک حق شرط را نیز بیان کنند. ضمن این که دولت ها وسازمان های اعمال کننده حق شرط باید به طور دوره ای قلمرو حق شرط مزبور را محدود کرده و در صورت اقتضاء آن را مسترد دارند. برای ملاحظه بیانات رئیس کارگروه مربوط به این اصول راهنما به اینجا و همچنین، نتایج پایانی مربوط به گفتمان مربوط به اعمال حق شرط به اینجا نگاه کنید. برای مشاهده اسناد مربوطه به نشست شصت و سوم نیز به اینجا مراجعه کنید.

خبرهایی از کمیسیون حقوق بین الملل

دوره فعالیت 34 عضو کمیسیون حقوق بین الملل پایان سال جاری میلادی به اتمام خواهد رسید و قرار است تا در جلسه شصت و ششم مجمع عمومی که پایان همین سال برگزار می گردد، اعضای جدید این نهاد برجسته حقوقی بین المللی برای یک دوره پنج ساله (از اول ژانویه 2012) تعیین شوند. اخیراً موعد تعیین نامزدها از سوی دبیرکل جهت تعیین اعضای مزبور به پایان رسیده است (31 می 2011) و نکته شایان توجه این که از میان 8 سهمیه آسیا در کنار نامزدهایی از کشورهای قبرس، نپال، مالزی، سریلانکا، ژاپن، چین، هند، تایلند، اردن و سوریه از کشورمان نامی به میان آورده نشده است. برای مشاهده لیست نامزدهای مزبور و توزیع جغرافیایی مربوط بدان به اینجا نگاه کنید. برای مطالعه اساسنامه کمیسیون نیز به اینجا مراجعه کنید. همچنین برای مطالعه گزارش سالانه کمیسیون در سال 2010 به اینجا نگاه کنید.

چند روز پیش، رئیس کمیته پیش نویس کمیسیون حقوق بین الملل، طی بیانیه ای قرائت دوم از طرح 67 ماده ای مزبور را تقدیم  کمیسیون نمود. وی ضمن قدردانی ازتلاش های مخبر طرح مسوولیت بین المللی سازمان های بین المللی، آقای جورجیو گایا، این اقدام را لحظه ای تاریخی برای کمیسیون تلقی می کند. برای مطالعه این بیانیه به اینجا بنگرید.

فرد در حقوق بین الملل در نگرش کمیسیون حقوق بین الملل

موضوع جایگاه افراد در حقوق بین الملل و تاثیرگذاری آن بر فرایندهای قانونگذاری بین المللی از جمله موضوعات مورد توجه صاحبنظران و حقوقدانان بین المللی بوده است. این سئوال به ویژه در ارتباط با اقدامات کمیسیون حقوق بین الملل در امر تدوین و توسعه حقوق بین الملل مطرح است.

گرچه برخی اسناد مورد تصویب کمیسیون حقوق بین المللی دربردارنده دیدگاه هایی در ارتباط با تحلیل جایگاه افراد به عنوان متمتعین از حقوق در حقوق بین الملل می باشد، لکن به سختی می توان مدعی بود که کمیسیون مذکور رهیافت جامعی را در این خصوص اتخاذ کرده است. از این رو، نمی توان اظهار داشت که چشم انداز کمیسیون در این رابطه از انسجامی کامل برخوردار است. 

در ادامه مطلب ترجمه یادداشت کوتاه آقای گایا با عنوان جایگاه افراد در حقوق بین الملل: چشم انداز کمیسیون حقوق بین الملل را مطالعه کنید. ترجمه فارسی متن توسط آقای عابدینی انجام گرفته است. 

ادامه نوشته

انتشار گزارش عملکرد سال 2009 کمیسیون حقوق بین الملل

کمیسیون حقوق بین الملل که از سال ۱۹۴۷ با تصمیم مجمع عمومی سازمان ملل متحد وظیفه تدوین و توسعه تدریجی حقوق بین الملل پیش بینی شده در ماده ۱۳ منشور را برعهده دارد گزارش عملکرد سال ۲۰۰۹ خود را منتشر نمود. گزارش مذکور از سوی مجمع عمومی (کمیته ششم) مورد بررسی قرار خواهد گرفت.

در این گزارش می توانید از آخرین تحولات تدوین موضوعاتی همانند شرط نسبت به معاهدات - قاعده محاکمه کن یا مسترد بدار - مصونیت مقامات دولتی - مسئولیت سازمانهای بین المللی - حقوق حاکم بر منابع طبیعی مشترک (گاز و نفت) - معاهدات در گذر زمان - اخراج بیگانگان - حمایت از افراد به هنگام بلایا و بسیاری از موضوعات دیگر حقوقی بین المللی مطلع شوید.

اسناد شصت و یکمین نشست سالانه کمیسیون حقوق بین الملل

کمیسیون حقوق بین الملل شصت و یکمین نشست سالانه خود را امسال از ۴ می لغایت ۵ ژوئن و ۶ ژولای لغایت ۷ آگوست ۲۰۰۹ برگزار نمود. در جریان این نشست کمیسیون به کار در زمینه موضوعات در دستورکار خود جهت تدوین و توسعه تدریجی حقوق بین الملل ادامه داد.

کمیسیون گزارشهای مخبران ویژه در خصوص مسئولیت سازمانهای بین المللی (هفتمین گزارش) - اخراج بیگانگان (پنجمین گزارش) - شرط نسبت به معاهدات (چهاردهمین گزارش) و حمایت از افراد به هنگام فجایع (دومین گزارش) را بررسی نمود. همچنین کمیسیون نظرات و دیدگاه های دولتها در خصوص سایر موضوعات را نیز دریافت کرد.

اسناد شصت و یکمین نشست کمیسیون حقوق بین الملل

مراسم شصتمین سالگرد فعالیت کمیسیون حقوق بین الملل

اخیرا کمیسیون حقوق بین الملل شصتمین سالگرد فعالیت خویش را با حضور حقوقدانان بین المللی برجسته جشن گرفت. لینکهای مربوط به این مراسم را ذیلا آورده شده است. مطالعه سخنرانی خانم هیگینز رئیس دیوان بین المللی دادگستری توصیه می گردد. در این سخنرانی ایشان نحوه تعامل دو رکن حقوقی بین المللی را تشریح نموده اند.

Programme
Statement of President Higgins
Statement of the Director- General
Statement of the ILC Chairman (in Spanish)
Statement of the Legal Counsel

اسناد نشست سال 2007 کمیسیون حقوق بین الملل

اسناد نشست سال ۲۰۰۷ کمیسیون حقوق بین الملل بر روی تارنمای این نهاد حقوقی بین المللی قرار گرفته است. از جمله به گزارش های مخبران ویژه در خصوص اخراج بیگانگان - حق شرط نسبت به معاهدات - تاثیر جنگ بر معاهدات و منابع طبیعی مشترک می توان اشاره داشت. همچنین دیدگاه ها و نظرات دولتها راجع به برخی موضوعات در دستور کار کمیسیون نیز وجود دارد.

Djamchid Momtaz

در ضمن امسال جای رئیس و عضو ایرانی کمیسیون جناب آقای دکتر ممتاز پس از ۷ سال عضویت بسیار خالی است. برای ایشان آرزوی موفقیت و سلامتی را می نماییم.

متن کامل سالنامه های کمیسیون حقوق بین الملل

آیا می دانید که متن کامل سالنامه های کمیسیون حقوق بین الملل از سال ۱۹۴۹ تا ۲۰۰۰ در اینترنت قابل دسترسی می باشد؟

سالنامه های کمیسیون حقوق بین الملل

متن گزارش سال 2006 کمیسیون حقوق بین الملل

متن گزارش سال 2006 کمیسیون حقوق بین الملل بر روی سایت این نهاد قابل دسترسی می باشد.

Report of the International Law Commission on the work of its fifty-eighth session (2006).

گزارش کمیسیون حقوق بین الملل در ارتباط با پدیده انشقاق در حقوق بین الملل

مخبر ویژه کمیسیون حقوق بین الملل در خصوص پدیده انشقاق یا Fragmentation در حقوق بین الملل در نیمه دوم نشست ۲۰۰۶ کمیسیون حقوق بین الملل گزارش حجیمی را در ۲۵۶ صفحه ارائه نمود که شایان توجه می باشد. این موضوع از سال ۲۰۰۰ تاکنون در دستورکار کمیسیون قرار داشته است.

متن گزارش

مقالاتی در خصوص این موضوع:

کمسیون حقوق بین الملل و قاعده محاکمه کن یا استرداد کن

کمیسیون در نشست امسال خود (۲۰۰۶) به بررسی جایگاه قاعده محاکمه کن یا استرداد کن در حقوق بین الملل خواهد پرداخت. اولین گزارش مخبر ویژه این موضوع نیز منتشر شده است.

متن مقاله ای در خصوص این قاعده (۱)

متن مقاله ای در خصوص این قاعده (۲)

نشست سال 2006 کمیسیون حقوق بین الملل

مجموعه اسناد و گزارشهای مخبران ویژه نشست آینده کمیسیون حقوق بین الملل (۲۰۰۶) بر روی سایت کمسیون قابل دریافت است. در این میان گزاشهای مربوط به حمایت دیپلماتیک و مسئولیت سازمانهای بین المللی  حائز اهمیت می باشند. برای دریافت این اسناد بنگرید به:

http://untreaty.un.org/ilc/sessions/58/58docs.htm

 

ادامه نوشته