بعنوان یک مسلمان تلاش بر آن داشته ام که داشته های حقوقی بین المللی خود را با باورهای دینی ام نیز تطبیق نموده و نقاط اشتراک و اختلاف آنها را بیابم. از جمله موضوعاتی که همواره در جریان مطالعات و تحقیقات خود بسیار علاقمند به دانستن آن بوده ام جایگاه حقوق بشردوستانه در اسلام و بویژه فقه شیعه بوده است.
حقوق بشردوستانه بعنوان شاخه ای از حقوق بین الملل به مقررات رفتاری و ابزاری در زمان مخاصمه و درگیری می پردازد. هدف اصلی این شاخه در حقیقت ایجاد نوعی سازش بین ضرورت جنگی و کرامت انسانی است.
در این ارتباط بسیار شنیده ام که چه رفتار پیامبر (ص) و چه رفتار ائمه اطهار (ع) در دوران جنگ بسیار انسانی بوده است. با این حال هیچ گاه نه در فقه و نه در سیره پیامبر و ائمه اطهار تحقیق جامع و دقیقی از این حیث ندیدم.
با شنیدن خبر برگزاری همایش اسلام و حقوق بشردوستانه بین المللی بسیار مسرور شدم که گفته ها و یافته های جدیدی در این ارتباط خواهم شنید. متاسفانه از اخبار مربوطه چیز جدیدی دستگیرم نشد. بطور کلی نظرات ارائه شده در این همایش را از دو زاویه می توان تقسیم بندی نمود: زاویه دیدگاه اسلام نسبت به حقوق بشر و زاویه دیدگاه حقوق بین الملل نسبت به حقوق بشردوستانه. در این همایش کمتر به دیدگاه اسلامی نسبت به حقوق بشردوستانه به مفهوم خاص پرداخته شد.
امید است که در متون نوشته این همایش دیدگاه های تحقیقی بیشتری را در این ارتباط ملاحظه نمود.
